Gratis te bezoeken
Het Circus Maximus was ooit het grootste stadion van Rome. Hier hielden de Romeinen hun wagenrennen voor een publiek van tienduizenden mensen. Vandaag is het een lange open grasvlakte tussen de Palatijn en de Aventijn, vlak bij het Colosseum.
Je kunt er gratis rondlopen. Veel staat er niet meer overeind, maar de plek en het verhaal erachter maken een kort bezoek de moeite waard. Hieronder vind je de geschiedenis, wat je nu kunt zien, of je tickets nodig hebt en hoe je er komt.
Wat is het Circus Maximus?
Het Circus Maximus, in het Italiaans Circo Massimo, was een renbaan voor wagenrennen in het oude Rome. Het lag in het dal tussen twee heuvels van de stad: de Palatijn en de Aventijn.
De baan was ongeveer 600 meter lang en 120 tot 140 meter breed. Daarmee was dit het grootste bouwwerk voor vermaak dat de Romeinen ooit neerzetten. Schattingen over het aantal toeschouwers liggen vaak rond de 150.000, al noemen sommige oude en moderne bronnen hogere aantallen. Ter vergelijking: in het Colosseum pasten ongeveer 50.000 mensen.
Naast de races werden er ook optochten, dierengevechten en andere spelen gehouden. Maar de wagenrennen waren waar het publiek vooral voor kwam.
Het Circus Maximus vroeger
Volgens de Romeinse traditie werd de plek al in de tijd van de Tarquinische koningen gebruikt voor wagenrennen. In het begin keek het publiek vanaf de glooiende hellingen van de heuvels toe. Vaste tribunes kwamen er pas later.
Rond 50 voor Christus liet Julius Caesar het circus flink uitbreiden. De baan kreeg toen ongeveer de vorm die we nu kennen. Keizer Augustus voegde een keizerlijke loge toe en liet een Egyptische obelisk op de middenberm plaatsen.
Daarna ging het met ups en downs. Branden verwoestten de houten tribunes meerdere keren. Na de grote brand van Rome in het jaar 64 werd alles opnieuw opgebouwd. Keizer Trajanus liet het circus uiteindelijk bijna volledig in steen herbouwen, met tribunes van meerdere verdiepingen.
Aan het halfronde uiteinde stond ook een triomfboog ter ere van keizer Titus.
De races bleven tot ver in de oudheid populair. De laatste bekende wedstrijden vonden plaats in 549. Daarna raakte de plek in verval. De stenen en het marmer werden hergebruikt voor kerken en paleizen, tot er bijna niets meer overeind stond.
De wagenrennen
De wagenrennen waren het kloppend hart van het Circus Maximus. Vaak reden de menners met een wagen die door vier paarden werd getrokken, een quadriga.
Een race ging meestal over zeven rondes, samen ongeveer vijf kilometer. De wagens startten vanuit twaalf startkooien naast elkaar, de carceres. In het midden lag een lange verhoging, de spina, met aan beide kanten keerpunten.
Daar werd het gevaarlijk. Wie de bocht te kort nam, kon omslaan en zijn tegenstanders meesleuren.
Er reden vier teams, elk met een eigen kleur: rood, groen, wit en blauw. Het publiek koos een favoriet en moedigde luid aan. De rivaliteit tussen de teams leefde net zo sterk als bij voetbalclubs nu.
De menners waren vaak slaven of mensen met een lage status. Een goede rijder kon toch beroemd worden. De bekendste was Diocles, die volgens de overlevering meer dan 1.400 races won.
Wat kun je er nu zien?
Wees voorbereid: van het oude stadion is bijna niets meer over. Het Circus Maximus is nu vooral een grote grasvlakte. De vorm van de oude baan is wel goed te herkennen als je een stuk het terrein op loopt.
Aan de zuidoostkant staan nog wat resten van de tribune en een paar oude bogen. Daar zie je ook een middeleeuwse toren, de Torre della Moletta.
De twee obelisken die ooit op de middenberm stonden zijn allang verplaatst. De ene staat nu op het Piazza del Popolo. De andere staat bij de basiliek van Sint-Jan van Lateranen.
De vlakte wordt vandaag gebruikt als park en als plek voor grote evenementen. Er zijn hier concerten geweest van onder anderen de Rolling Stones. In 2006 vierde Italië er de wereldtitel met een enorme menigte.
Op een gewone dag zie je vooral Romeinen die er hardlopen, wandelen of in de zon zitten.
Circus Maximus tickets en de Circo Maximo Experience
Voor de grasvlakte heb je geen ticket nodig. Je loopt er gewoon op, gratis.
Wil je meer beleven, dan kun je de Circo Maximo Experience doen. Met een bril voor virtual en augmented reality zie je hoe het circus er vroeger uitzag, inclusief de tribunes en een wagenrace. De tour duurt ongeveer 40 minuten.
De Circo Maximo Experience is onderdeel van het Roma Pass circuit. Met een Roma Pass kom je daarom in aanmerking voor het gereduceerde tarief.
Bij regen worden shows geannuleerd. Controleer bij slecht weer of hitte altijd vooraf de officiële website, zodat je niet voor niets gaat.
Openingstijden
De grasvlakte is elke dag vrij toegankelijk. Je kunt er ook vroeg in de ochtend of later op de avond rondlopen.
De Circo Maximo Experience heeft vaste dagen en tijden die per seizoen wisselen. Meestal is de experience op maandag gesloten, maar controleer dit altijd vooraf. Wil je de VR-tour doen, kijk dan voor je bezoek op de officiële website of de tour op jouw dag doorgaat.
Locatie en bereikbaarheid
Het Circus Maximus ligt aan de Via del Circo Massimo, tussen de Palatijn en de Aventijn. Het is goed te combineren met de rest van het oude centrum.
Zo kom je er:
- Metro: stap uit bij halte Circo Massimo, lijn B. Je staat dan vrijwel bij de ingang.
- Lopen vanaf het Colosseum: ongeveer 10 tot 15 minuten.
- Tram en bus: er stoppen meerdere lijnen vlakbij.
Met de auto is het lastig. Parkeren in het centrum van Rome is duur en schaars, dus het openbaar vervoer is hier handiger.
Beste tijd om te bezoeken
Op het terrein is bijna geen schaduw. In de zomer kan het in de middag erg warm worden. Plan je bezoek dan liever in de vroege ochtend of tegen de avond.
Rond zonsondergang is het hier extra mooi. Het licht valt zacht over de Palatijn en het is vaak rustiger. Het mooiste totaalbeeld van de oude baan krijg je trouwens van bovenaf, vanaf de rand van de Palatijn.
In de buurt
Het Circus Maximus ligt op loopafstand van een paar fijne plekken. Zo maak je er makkelijk een halve dag van.
- De Thermen van Caracalla, de resten van een gigantisch badhuis, liggen iets ten zuiden van het circus.
- De Aventijn is een rustige heuvel met een sinaasappeltuin, de Giardino degli Aranci, en een mooi uitzicht over de stad.
- Bij de Aventijn zit het beroemde sleutelgat van de Maltezer Ridders. Kijk je erdoorheen, dan zie je precies de koepel van de Sint-Pieter.
- Aan de andere kant, richting de Tiber, vind je de Bocca della Verità, de bekende mond van de waarheid.
- Het Colosseum, het Forum Romanum en de Palatijn liggen ook vlakbij.
Tips voor je bezoek
- Neem water mee, zeker in de zomer. De vlakte is groot en kent weinig schaduw.
- Draag schoenen die tegen gras en zand kunnen. Het terrein is niet overal vlak.
- Loop een stuk de baan op om de schaal echt te voelen.
- Combineer je bezoek met de Palatijn en het Colosseum, die liggen vlakbij.
- Doe je de Circo Maximo Experience, boek dan vooraf en houd het weer in de gaten.
- Verwacht geen grote ruïnes zoals bij het Colosseum of Forum Romanum. Hier draait het vooral om de plek en de geschiedenis.
Veelgemaakte fouten
- Een tweede Colosseum verwachten. Het Circus Maximus is vooral een open vlakte. Weet dat vooraf, dan klopt je verwachting.
- Midden op een zomerse dag komen. Door de hitte en het gebrek aan schaduw is dat geen fijn moment. Kies liever de ochtend of de avond.
- Er in twee minuten langslopen. Neem even de tijd en loop een stuk het terrein op. Dan voel je pas hoe enorm groot deze plek ooit was.
Veelgestelde vragen over het Circus Maximus
Kost het Circus Maximus geld?
Nee, de grasvlakte is gratis. Alleen de Circo Maximo Experience met de VR-bril kost een ticket.
Hoelang blijf je er?
Voor de vlakte zelf heb je meestal genoeg aan 20 tot 30 minuten. Met de Experience erbij reken je op ongeveer 40 minuten extra.
Is het Circus Maximus de moeite waard?
Als je van geschiedenis houdt en de schaal van het oude Rome wilt voelen, zeker. Verwacht geen grote ruïnes, maar wel de plek waar de wagenrennen werden gehouden.
Hoe kom je bij het Circus Maximus?
Het makkelijkst met metro lijn B, halte Circo Massimo. Vanaf het Colosseum loop je er in ongeveer een kwartier naartoe.
Wat is het verschil tussen Circus Maximus en Circo Massimo?
Niets. Circo Massimo is de Italiaanse naam voor het Circus Maximus.
Tot slot
Het Circus Maximus is geen plek waar je uren rondloopt, maar het hoort wel bij een bezoek aan het oude Rome. Je staat op de grond waar duizenden Romeinen naar de wagenrennen keken.
Combineer het met het Colosseum, het Forum Romanum en de Palatijn, en je hebt een logische route door het oude centrum. Plan je bezoek slim, vermijd de hitte van de middag, en neem even de tijd om de grootte van de oude renbaan goed te zien. Bekijk ook onze andere bezienswaardigheden in Rome.
Check, dubbelcheck (bronvermelding)
- Wikipedia, over de geschiedenis en bouw van het Circus Maximus
- Onze eigen ervaring en praktische reiskennis over Rome
Alle informatie op deze blog heb ik zelf uitgezocht en opgeschreven. Klopt er iets niet of zie je een foutje? Laat het me weten, dan pas ik het aan. Aan de inhoud van deze blog kunnen geen rechten worden ontleend.
